Cortenoevers Kalachakra

Naast de oude dijk die langs Cortenoever bij Brummen loopt, vind je deze zomer dit prachtige silhouettenwiel. Je mag er gerust aan zitten om het te laten ronddraaien. Da's maar goed ook, een wiel hoort natuurlijk te draaien. Wat zou het anders moeten doen? En dit wiel had op geen betere plek kunnen ronddraaien dan juist hier, langs de IJssel bij Cortenoever.

Eigenlijk was ik op weg naar een ander kunstwerk, dat in het kader van de IJsselbiënnale in Cortenoever is geplaatst. Maar onderweg, vlakbij de waterzuivering, kwam ik dit tegen. Geen idee wie het heeft gemaakt en met welke gedachte. Het kunstwerk staat namelijk niet op de website van de IJsselbiënnale vermeld en er staat geen bordje met uitleg bij. Je mag het dit keer allemaal zelf bedenken, leuk!

Toen ik het wiel zag, moest ik denken aan iets wat ik ooit had gehoord over een symbool uit het Boeddhisme. Iets met een levenswiel dacht ik. Ik heb het even opgezocht: het heet Kalachakra, wat zoveel betekent als Wiel van de tijd. Kalachakra gaat over cycli van tijd. En in tegenstelling tot een meer pessimistische kijk op tijd - Alles hat ein Ende, nur die Wurst hat zwei - heeft de Kalachakra geen begin of einde. Alles gaat door en elk einde luidt het begin van een nieuwe cyclus in. Mooi toch?

Cycli van tijd zijn overal natuurlijk. In onszelf, in hoe we ouder worden en wat we onze kinderen meegeven. In de manier waarop we onze tijd besteden of verspillen. Maar ook in de ruimte om ons heen. We veranderen en vernieuwen die ruimte voortdurend. Zeker in Cortenoever, waar zich de afgelopen jaren een enorme metamorfose heeft voltrokken. Neem nou dit dijkje, waarlangs het wiel staat. Het zit een beetje tegen pensioen aan, mag wat gas terugnemen. Er staat al een opvolger gereed, een paar honderd meter landinwaarts. Zo'n hoogopgeleid, zelfverzekerd type. Robuust gebouwd, met van die nieuwerwetse lantaarnpalen op z'n kruin. Op zonne-energie. Poehpoeh.

De realiteit is echter dat het oude dijkje feitelijk nog het leeuwendeel van het werk doet. Zeg maar het routinematige, stille werk, noodzakelijk om zaken niet in de soep te laten lopen. Zolang de IJssel zich gedraagt, zorgt het er vakkundig voor dat Cortenoever droge voeten houdt. Alleen als de nood aan de man komt, naar verwachting zo eens in de 25 jaar, mag het dijkje de IJssel z'n gang laten gaan. Dan mag Cortenoever blank komen te staan en is het aan die jonge, kloeke dijk om de IJssel in het gareel te houden.

Die dijkverlegging heeft nogal wat consequenties gehad. Diverse boerenbedrijven zijn noodgedwongen gestopt op deze plek, waarna woonhuizen en stallen zijn gesloopt. Alleen bebouwing op erven die hoog genoeg liggen volgens de normen van Rijkswaterstaat, mocht blijven. Wegen die door het gebied liepen, zijn verdwenen of verlegd. Sommige boeren hebben achter de nieuwe dijk een nieuwe start gemaakt. Als dat geen cyclus van verjonging is!

Op spuugafstand van de plek waar nu het wiel staat, stond tot 2014 de IJsselboerderij 't Halfvasten. Dat was echt een taai oud plekje van bewoning, gebruikt als boerderij, overslagplek en schippersherberg. Al in de 17e eeuw waren er op deze locatie aan de IJssel activiteiten. Recenter wist de boerderij de tweede wereldoorlog te doorstaan. En nog recenter, in de jaren '80, overleefde het de dijkverzwaring. Maar zoals dat ook bij taaie oudjes gaat, houdt het eens op. Ruimte voor de Rivier bleek voor 't Halfvasten uiteindelijk ook een ruimtelijke verandering teveel.

Boerderij 't Halfvasten, vlak voor de sloop

Terug naar het dijkje, onze bijna-pensionado. Is het einde daarvan ook in zicht, net als bij 't Halfvasten? Welnee. Het mag het wat rustiger aan doen bij hoog water, maar blijft gewoon lekker actief. Maar er is meer. De gemeente Brummen heeft, in het verlengde van de dijkverlegging, besloten op het dijkje een fietspad aan te leggen. Als toeristisch fietspad breekt er voor ons dijkje dus weer een heel nieuwe periode aan, een periode waarin de dijk en de prachtige IJssel weer op een heel nieuwe manier beleefd kunnen worden.

De IJsselbiënnale (14 juni - 24 september 2017 ) is een internationale kunstroute langs de IJssel van Doesburg tot Kampen. Dit is het zesde deel van een serie blogs van de Ruimtemakers Oost Nederland over deze route in de IJsselvallei. 

Zie ook:
deel 1: De drijvende tuinen van Zutphen

deel 2: Het verdronken sluiswachtershuisje

deel 3: Hoe ruikt de IJssel

deel 4: Overleven op de afvalberg

deel 5: Begint de IJsselbiënnale bij Doesburg?

De Waagschaal en het tijdelijke landschap van Noor...
Begint de IJsselbiënnale bij Doesburg?

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
vrijdag 24 mei 2019

Excursies

Het Ruhrgebied

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO