Veroniek Bezemer

De Weerribben; eeuwenoud en hypermodern landschap

De Weerribben; eeuwenoud en hypermodern landschap
De Weerribben wordt als natuurgebied sinds jaar en dag economisch benut. Ga maar na; eerst de turfstekers, toen de rietsnijders, vervolgens de recreatieondernemers en inmiddels ontstaat er een nieuw verdienmodel namelijk de verwerking van biomassa die vrijkomt bij het beheer.

Vanaf de middeleeuwen is in de Weerribben veen gebaggerd om turven te maken voor brandstof. Een bloeiende handel tot er betere en efficiëntere vormen van brandstof kwamen in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Bijkomend effect van deze bedrijfstak was het ontstaan van een compleet ander landschap. Niet meer de uitgestrekte moerassen en zompige venen maar een stelsel van watergangen (de weren) en landruggen (de ribben). Ideaal voor de waterrecreant en de rietsnijders. Bovendien leverde dit landschap een enorm boeiend geheel van flora en fauna op; ruim voldoende voor de titel Nationaal Landschap in 1996.

b2ap3_thumbnail_IMG_0553_1024.jpg

Zoals de Weerribben zijn ontstaan door mensenhanden zo moeten ze ook in stand gehouden worden door mensenhanden. Zonder regelmatig beheer immers verlanden de weren en groeit het gebied langzaam maar gestaag toe naar een loofbos. Ook mooi, maar daarmee verdwijnen veel soorten die zo kenmerkend zijn voor een moeras en laagveen landschap.

Beheer in een gebied als de Weerribben betekent vele tonnen materiaal die er elk jaar weer uitgeschept, uitgebaggerd, afgeplagd, afgezaagd en afgemaaid worden. Transport is een duur onderdeel van de verwerking van dit materiaal en dus wordt er veel ter plekke verbrand. Niet echt duurzaam en nogal zonde maar natuurlijk wel goedkoop en eenvoudig: één lucifer volstaat.

b2ap3_thumbnail_IMG_0567.JPG

De biomassa gebruiken voor energie bleek echter niet geschikt omdat er teveel vocht en zand in zit. Maar laat dat vocht nou juist weer een voordeel zijn voor de potgrondindustrie. Veen is een essentieel onderdeel van potgrond en het veen uit de Weerribben is helemaal schoon (al twintig jaar wordt er geen gebiedsvreemd water meer ingelaten en er worden uiteraard geen bestrijdingsmiddelen gebruikt). Er wordt nu dus onderzocht of dit materiaal rendabel in potgrond verwerkt kan worden.

Een andere toepassing van de biomassa wordt ter plekke geproduceerd; ook weer vanwege de transportkosten. Met een mobiele pers worden in het gebied zelf turven geperst van het vrijkomende plagsel. Door het persen wordt het materiaal een stuk compacter, droger en harder. Ideaal voor het transport. Deze turven gaan toegepast worden om bijvoorbeeld muurtjes in tuinen te maken of als afdekmateriaal voor vijverranden.

b2ap3_thumbnail_IMG_0551_1024.jpg

Het eeuwenoude energielandschap van de Weerribben is daarmee aanbeland in de circulaire economie van de 21e eeuw. Afval bestaat immers niet, is nu het credo, en de Weerribben laat dat niet alleen zien, maar verdient er ook nog wat aan.

Ook de toeristische sector in deze regio maakt een transformatie mee, getuige de hordes Chinese toeristen die vooral Giethoorn dagelijks overspoelen. Maar daarover in een volgende blog meer.

Hoog tijd om af te sluiten. Met een paar dichtregels van J.C. Bloem, de bekende dichter die zijn laatste jaren doorbracht in deze streek en er ook begraven is. 

DE JONGGESTORVEN DICHTER – J.C. Bloem

Een voorjaarsdag van wind- en zonnespelen
En wolken stormend langs 't verscheurde blauw,
Waaruit, het land langs, vreemde schijnen gelen;
Als 't kil in schaduw is, in zon reeds lauw -

Toen toog hij uit in 't bootje, storm-bevlogen.
De wind floot door de rieten langs den stroom.
Hij zat aan 't roer, gelukkig en bewogen,
Alsof hij voer naar een beloofden droom.

De dag verstreek. De wolken bleven jachten.
De wind floot immer nog door 't suizend riet.
De schemer kwam 't vervagend land omnachten,
Men tuurde in 't duister uit: hij keerde niet. 

Bezitten en bezatten op Buitenplaats Koningsweg Ar...
Het verhaal van mejuffrouw Viëtor: hoe Dieren een ...

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
woensdag 19 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO