Sonja Scholten

Sonja Scholten | Stedelijke identiteit | Grensregio | Ruhrgebied | http://www.citydna.nl/ | https://ruhrmetropoolblog.com | @SonjaCityDNA | @RuhrfrauNL

Een nieuwe toekomst voor het Zwitsalterrein in Apeldoorn

Een nieuwe toekomst voor het Zwitsalterrein in Apeldoorn

Wie kent niet de geur van Zwitsal? Voor menigeen doet de zachte geur zoete herinneringen herleven aan eigen jeugd, kinderen of kleinkinderen. Warme zomerdagen, vrolijke kinderstemmetjes, een kindertijd die oneindig lijkt te duren. Zwitsal produceert al decennialang poeders, shampoos en lotions in de bekende gele flacons. Maar heb je je ooit afgevraagd waar al dat zachte geel vandaan kwam? Ik in ieder geval niet. Voor Apeldoorn lag dat anders. Daar werd het bedrijf in 1920 opgericht en families hebben er generaties lang gewerkt.

In het najaar van 2016 bezocht ik voor het eerst het Zwitsalterrein. Ik ben direct onder de indruk van de verstilde schoonheid. Strak modernistische na-oorlogse architectuur, geel/bruin metselwerk, stalen raampartijen, het houtwerk blauw en dan weer groen geverfd. Het is vroeg in de ochtend op een doordeweekse dag en het terrein ligt er nog stil bij. Ik heb een afspraak met Henry Huiskamp, stedenbouwkundige en ruimtelijk strateeg bij de gemeente Apeldoorn en tevens het geweten en het geheugen van het Zwitsalterrein. We treffen elkaar in het kader van een bijeenkomst die ik aan het voorbereiden ben.


 
Tot de jaren zestig was het terrein alleen van Zwitsal, daarna kwamen de fusies. Met onder andere Akzo. En dat verklaart ook de verschillende kleuren. Zwitsal verfde het houtwerk groen, Akzo azuurblauw. In 2011 werd de productie stopgezet en sloot het terrein aan de Vlijtseweg haar deuren. De gemeente Apeldoorn kocht het terrein en de gebouwen in het kader van de herinrichting en vernieuwing van de omliggende Kanaalzone op en daarmee brak een nieuwe fase voor het Zwitsalterrein aan.

Henry Huiskamp leidt me rond. We kijken even om de deur bij de theaterschool en de Foenix kringloop. Daarna lopen we een evenementenhal binnen, de hal is zo goed als leeg, de avond ervoor was er een evenement en de opruimploeg rust net even uit. Rondslingerende bierkratjes doen tijdelijk dienst als koffietafeltje. Bij het E-kart center en het indoor Skate park zijn de deuren nog gesloten. De ambachtelijke brouwerij gaat ook pas later op de dag open. Ik kan me voorstellen dat ik daar graag een keer een biertje wil pakken.



De gemeente wil op dit terrein een nieuw evenementengebied laten ontstaan. Organisch gegroeid, maar tevens gestimuleerd door de gemeente. De gebouwen worden verhuurd, de gemeente blijft eigenaar en huurders en gemeente bepalen gezamenlijk de uitstraling van het terrein en de gebouwen en de wijze van uitstalling. Het zonlicht straalt die ochtend overal uitbundig naar binnen. De meeste wanden zijn met tegels bedekt en aan het stof in de voegen en naden is de tijd afleesbaar. Op een van de muren in een leegstaand pand is een gedicht geschreven.



Eigenlijk begon de start van de nieuwe toekomst in 2013, vertelt Huiskamp. Toen gingen de deuren in het kader van de Open Monumentendag tijdelijk open. De stad heroverde het terrein en er ontstond interactie. In 2015 hebben we het nieuwe gebiedsprofiel en bestemmingsplan vastgelegd waardoor de weg werd vrijgemaakt voor een meer organische ontwikkeling. Met de ‘bewoners’ die toen al op het terrein waren gevestigd hebben we richting gegeven aan de toekomst waarbij vrijheid, flexibiliteit en kansen de ruimte moeten krijgen. Voor het profiel van het terrein hebben we Maken, Spelen en Beleven en op termijn Wonen als pallet vastgesteld.



Dat klinkt allemaal heel goed. Maar hoe gaat dat dan in de praktijk? Dat heeft op de eerste plaats tijd nodig, vertelt Huiskamp. Maar het gaat vooral om de wil en het vertrouwen hier samen iets te willen bouwen. Dit terrein heeft niet alleen de huidige gebruikers en ons als gemeente geraakt, ook de bevolking. Dit is een stuk Apeldoorn waar we ongelofelijk trots op zijn. Het is een deel van wie we zijn. We ontwikkelen hier dus niet iets kunstmatigs, we integreren hier een deel van onze geschiedenis. En natuurlijk gaat het om de juiste mix van bedrijvigheid die voldoende inkomsten en publiek weet te trekken. Samen moeten ze het hier immers voor elkaar krijgen. En het gaat snel. Als ik nu al zie wat we in deze korte periode hebben bereikt. En blijft natuurlijk ook heel bijzonder dat wij als gemeente verhuurder en daarmee tevens aanjager zijn. Maar we geloven hierin.

Inmiddels ben ik een paar keer op het Zwitsalterrein terug geweest. De eerste kennismaking smaakte naar meer. Apeldoorn heeft paleis het Loo en een winkelimago. Voor het overige wordt de stad door de meesten als saai en duf afgedaan. Maar ik ontdek steeds meer pareltjes in Apeldoorn, waaronder het Zwitsalterrein. Ontwikkelingen kunnen heel snel gaan. Het zou zomaar kunnen dat dankzij de komst van dit nieuwe verblijfsgebied de beeldvorming over Apeldoorn gaat kantelen.

Op 13 april is de GSRO te gast op het Zwitsalterrein. Erbij zijn

 

 

Hengelo: de Ruimtelijke Identiteit
Wilkommen in den Niederlanden!

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
woensdag 19 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO