Luuk Oost

Eigenaar directeur Weinig Woorden, HBO docent, promovendus

Gelukkigste gemeente van Nederland

Ede bij Kernhem

Pardoes woonde ik in de gelukkigste gemeente van Nederland. Om misverstanden te voorkomen, niet dat ik daar spoorslags naar toe verhuisde toen deze ranglijst naar geluk in de Atlas voor  gemeenten werd gepubliceerd. Nee, ik woonde daar al een tijdje, maar ik wist ‘het’ niet. Ik ben er wel blij mee. Het zet het leven toch in een nieuwe glans. Ik leef nu bewuster. U wil een voorbeeld?

Het is al jarenlang mijn gewoonte met goed weer hetzelfde rondje in Ede te fietsen. Ik hou van herhaling, routine en vermijd in principe gekkigheden. Dat rondje is 15 kilometer en leidt mij via de Doesburger Molen naar de zuidkant van Lunteren en na een niet zo grote boog via het landgoed Kernhem weer terug. Nu ik weet dat ik in de gelukkigste gemeente van NL woon, heb ik het rondje aangepast. En dat wil wat zeggen. Ik buig nu, terugkomend van de molen naar links en ga niet langer schuin rechtdoor de Kernhemseweg over. Op de nieuwe wijze passeer ik namelijk het plaatsnaambordje met Ede erop. Voegt een geluksmomentje toe.

Ik moet ook zeggen dat een zeker triomfalisme zich van mij meester maakte. Want eigenlijk werd uit de ranglijst in de Atlas voor gemeenten pijnlijk duidelijk waar zich het geluk in NL bevindt. Niet in de grote stad. Sterker nog, er lijkt een overdosis ongeluk in de grote stad te zijn geconcentreerd. Ik moest natuurlijk denken aan die clown van een Zef Hemel, de grote denker, die NL een metropool toewenst van wel 2 miljoen inwoners. Nou, klapwiek, klapwiek, dat voegt niet zoveel toe aan het geluk in NL. Zoveel is wel duidelijk.


Maar nu, even tussen ons. Ede. Ede, wat is dat nu eigenlijk? Drie letters, waarvan twee dezelfde. Ik lees met belangstelling de blogs van Herman Dekkers op deze GSRO pagina’s. Ik denk dat hij geen spaan heel laat van Ede. Het zit vast niet goed hier. In stedenbouwkundig en architectonisch opzicht. Het is hier een samengeraapt zootje. Dit Veluws dorp is uit de kluiten gegroeid en stulpte zich ongecontroleerd over het aanliggende agrarische landschap uit. Grote vierbaans wegen leiden naar het centrum en voeren eigenlijk niets aan of af. In het centrum dien je je voorzichtig te bewegen. Voordat je het bemerkt,  ben je het dorpshart alweer kwijt.

Kijk, en daar wil ik het wel eens over hebben. De ranglijst naar geluk verdraagt zich maar heel moeizaam met de onder deskundigen gebruikelijke percepties van de ideale steden in ons kikkerlandje. Met Ede, de gelukkigste gemeente van NL,  scoor je niet in vakkringen. Op de LO test voor geografische plaatsnamen wordt Ede op de blinde kaart van NL onveranderlijk teveel oostelijk geplaatst. Op de LO test voor imago’s doet Ede het bijzonder slecht. Ede is suf, Veluws, dorps, dicht op zondag, zwaar op de hand en ga zo maar door. Geen plaats kortom, waar de hippe jongeling met intellectuelen heen gaat om op het bedrijvige marktplein te midden van historische geveltjes een fles prosecco open te trekken en het glas te heffen op, ja, bijvoorbeeld het geluk.


Deze zo rijkelijk  met geluk bedeelde gemeente blinkt uit door onopvallendheid, saaiheid en je wil er eigenlijk niet mee geassocieerd worden. Het is geen hip ontmoetingsplatform voor de jonge professional. Tenminste, ik zie ze niet. Ede heeft ook geen hoge dunk van zichzelf. Misschien zou je kunnen zeggen dat Ede model staat voor de middelmaat. Beschikt over een gunstig mengsel  van alles en nog wat. ‘Een zekere middelmatigheid die zich niet verheft tot genieën en scheppende geesten”.  ‘Die juist het punt van bruikbaarheid treft”  (Johann Gottfried von Herder 1767, in Enzensberger 1990).Mooi geformuleerd. Die middelmatigheid, dat is wel een punt.

Het welzijn van Ede rust niet zozeer op principes van (groot)stedelijkheid. Nee, Ede richt zich op de gemiddelde maat, de bruikbaarheid., de begrotingsdiscipline. Matigheid is in deze christelijk gekleurde gemeente een deugd. Ede onderscheidt zich door weinig anders dan door die normaliteit. Hier wordt niet toegegeven aan grensverleggende stedenbouwkundige impulsen of baanbrekende architectonische initiatieven. Nee, dat wordt als waan van de dag beschouwd. Alles vindt kalm zijn plek en positie in de rustige routine die Ede is. Vele vakbroeders zouden hier gillend weghollen. Malligheid wordt  bureaucratisch onschadelijk gemaakt en vindt hooguit een plek in diepe bureaulades. Mooi eigenlijk.


Als professional verveelde ik mij hier dood. Als bewoner was ik relatief tevreden met de lage lasten, de goede organisatie van de gemeente en het kalme politieke klimaat. Verwacht ik hier te blijven? Nee, maar ik snap wel de aantrekkingskracht die voor de gemiddelde burger uitgaat van een op consensus gericht gemeentebestuur, een handige ligging, werkgelegenheid en een bruikbaar net aan voorzieningen.

En, ja, dat zijn  voor die doorsnee burger wezenlijke maatstaven voor geluk. Er gaapt, zo stel ik vast,  een gigantische kloof tussen deskundigen en het publiek. De deskundige streeft naar het bijzondere, het afwijkende. Misschien wel de ‘waan’. Denk aan Hemel met zijn luchtkasteel van een metropool in de driehoek Amsterdam, Leiden en Utrecht. De bewoner daarentegen wil dat het goed functioneert, betaalbaar en bruikbaar is. Tussen waan en middelmaat, dat lijkt me een kernstuk van ons vak in de ruimtelijke ordening. Ik wens u mooie en gelukkige zomermaanden. Tot later. 

Nieuw Nijverdal; toeristisch hart van Overijssel
Vaarwel pisbuis!
 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
woensdag 19 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO