Marlies van der Maarel

Planoloog & Stedenbouwkundige in dienst bij de overheid en als zelfstandig professional bij Urban Stories.

✔ visie / strategie (dna-studies, gebiedsvisies, structuurvisies, ...)
✔ trendverkenning
✔ kwaliteitsmanagement
✔ (ontwerpend) onderzoek / (interactief) beleid / advies
✔ plannen: stedenbouw, openbare ruimte, kaders
✔ project- en procesleiding inhoudelijk gedreven
✔ beeldend en verhalend (o.a. boek / product / 'vertelling')
✔ lesgeven

Twitter @MEvdMaarel
Linkedin https://nl.linkedin.com/in/marliesvandermaarel/nl
architectenregister (stedenbouwkundige) nr. 2.090715.004

Energietransitie Stedendriehoek en de waarde van ontwerp

Energietransitie Stedendriehoek en de waarde van ontwerp

De GSRO avond Cleantech Regio stond geheel in het teken van de Stedendriehoek Apeldoorn, Deventer, Zutphen met haar ambitieuze ambities naar een schone toekomst: energieneutraal in 2030!

Luc Pennings, lid van de Strategische Board Cleantechregio legde uit via welke strategie de regio tracht te bereiken energieneutraal te zijn in 2030. Een uitdagend doel waarvoor een versnelling van het proces van energietransitie nodig is. Een toelichting door betrokken ontwerpers op drie (van de vier) prijswinnende ontwerpen uit de Eo Wijersprijsvraag 2015 vormen de kern van de avond. De inzendingen van deze regionale ontwerp-wedstrijd laten zien wat de toegevoegde waarde van een ontwerpende aanpak oplevert.

Pennings gaat in op de aanpak van de Stedendriehoek. Meebewegen met de Omgevingsagenda Stedendriehoek, de bottom-up aanpak, het betrekken van de arbeidsmarkt (4000 cleantech banen in 2020!) en het ‘uitwisselen’ via het inmiddels rijk opgebouwde netwerk van spelers vormen de kern van deze aanpak. Mooi dat het energievraagstuk breed wordt opgepakt. Cleantech overstijgt daarmee een technisch vraagstuk. Aan inspiratie- en creatie-tafels gaan creatieven en doeners ofwel ontwerpers en techneuten met elkaar in gesprek. In de aanpak is ruimte om eerst vanuit experimenteerruimte te innoveren, zonder al te competitief te zijn. Daarna komt het opschalen van goede experimenten, het werken aan haalbare businesscases en tot slot mikt de regio erop dat er nieuwe gezonde markten en dus omzetten uit ontstaan.

Er gebeurt al veel in de regio. Er zijn City Deals afgesloten, een enquête bracht inzicht in een goed draagvlak bij de bevolking, er lopen 200 concrete projecten en dan was er ook nog de Eo Wijersprijsvraag.



Zowel de inzending 'Werkend Landschap' als de inzending 'HUB vooruit!' laten zien op welke wijze het kleinschalig landschap zich het beste leent voor energietransitie. Slechts beperkte locaties lenen zich bijvoorbeeld voor grootschalige windturbines. Dat is ook geen punt, want de drie inzendingen zijn het er over eens dat zonne-energie het beste rendement heeft en laten allerlei plekken en voorbeelden zien van waar en hoe dit kan. En wie nog niet overtuigd is, kan ook kijken naar het programma Tegenlicht van 13 maart. Overigens gaan de inzendingen ook in op mogelijkheden als biomassateelt, geothermie en restwarmte en waterenergie.

De inzending 'HUB Vooruit!' laat zien hoe de processen van duurzaamheid en RO-trajecten te verbeteren zijn. Het raamwerk van de aanpak bestaat uit: besparen van energie, energiebronnen uit de regio, circulair te werk te gaan en fossiele grondstoffen te beperken. Kern van de inzending vormen de te ontwikkelen HUB’s op de door te ontwikkelen energienetwerken. Deze HUB’s zijn ook sociaal-maatschappelijk van betekenis. Een tastbaar voorbeeld is de in een leegstaande hoeve gevestigde Brew-Hub in Voorst, waar men straks het biertje IJsselbocht kan drinken. En omdat systemen niet mogen uitvallen, zijn er extra schakels ontworpen in de energienetwerken. Het voorbeeld van het tijdelijke waterbassin op een Canarisch Eiland uit de al genoemde uitzending Tegenlicht past in deze aanpak.
Ook 'Werkend Landschap' gaat uit van het leggen van koppelingen in zaken als beleid, agenda’s, gebiedsmarketing en op handen zijnde projecten. Beeldend is het advies om via gemeenschappen als de voetbalvereniging Bathmen samen te beleggen in zonnepanelen en het bedrijfsleven uit de eigen netwerken erbij te betrekken. 

De inzending 'Groene Fabriek' laat eerst zien dat er maar liefst 400! windmolens nodig zijn om heel Deventer energieneutraal van energie te voorzien. Een tekening op schaal laat duidelijk zien dat deze invalshoek geheel onbespreekbaar is.
'Groene Fabriek' zet in op het vestigen van een circulaire economie en richt zich daarbij op de transformatie van bestaande bedrijventerreinen. De stedendriehoek kent 1716 ha bedrijventerrein, waarvan 795 ha geherstructureerd moet worden. Kortom hier kan werk met werk gemaakt worden, omdat zo aangesloten wordt op bestaande opgaven.
Het prachtige voorbeeld van te maken waterberging op het bedrijventerrein laat dit zien. De inzenders stellen voor hier met energiegewassen en vergisting te werken, zodat het nieuwe waterbergingssysteem gelijk circulair is ingericht.



De inzendingen laten alle zien dat ontwerpers niet alleen goed zijn in het tonen van de ruimtelijke kant van de ingezette koersen, maar dat zij tevens goed instaat zijn systemen en processen in kaart te brengen en te visualiseren, waarmee de brug wordt gelegd naar het juiste proces om tot tastbare resultaten te komen. Immers vanuit deze helderheid kunnen partijen de juiste gesprekken met elkaar voeren en tot heldere afspraken komen. Ondanks het feit dat steeds meer talentvolle ontwerpers deze tak van sport onderdeel laten zijn van hun ontwerpdiscipline, is het voor mogelijke opdrachtgevers nog een onderschat onderdeel van het vak. De Eo Wijersprijsvraag heeft in elk geval geholpen om met ontwerpkracht nieuwe verbindingen te leggen in de regio Stedendriehoek. Het is nu de kunst deze kracht verder in te zetten.

Meer kennis opdoen over circulaire economie kan op het congres Cleantech Tomorrow, het manifest van Almen 2 t/m 5 april 2016! http://cleantechregio.nl

Onze natuur: net zo natuurlijk als een Vinexwijk
Berlijnse flair in Düsseldorf

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
woensdag 19 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO