Voorbij de wijkmonitor: het DNA van Lindenholt

Voorbij de wijkmonitor: het DNA van Lindenholt
Een kleine voetnoot in de Gelderlander. “Buurtbewoners Lindenholt willen groenstroken adopteren”. Op het oog een vorm van sociaal kapitaal in een stadsdeel dat menigmaal negatief de kranten haalt. Hangjeugd, criminaliteit, werkloosheid en vandalisme zijn termen die vaak de koppen sieren, zo ook rond de jaarwisseling onlangs. Datzelfde geldt voor het zuidelijker gelegen stadsdeel Dukenburg. Volgens de leefbaarheidsmonitor van de gemeente Nijmegen scoren beide stadsdelen onder het gemeentelijke gemiddelde op diverse criteria. Zijn dit de probleemwijken van de toekomst? Ga mee naar Lindenholt en zie hoe identiteit en imago twee verschillende dingen zijn.

De Nijmeegse stadsdelen Dukenburg en Lindenholt zijn kinderen van de laatnaoorlogse vernieuwingsgedachte. Gebouwd in een tijd waarin de soberheid van het modernisme plaats moest maken voor de geborgenheid van de Forumbeweging. Woonerven als ordeningsprincipes voor nieuwe woonwijken, waarin de auto geweerd zou worden als rust verstorende factor in het woongebied. Een ideale suburbane omgeving voor jonge gezinnen. Tegenwoordig krijgen deze wijken juist veel kritiek. De kleinschaligheid uit de jaren zeventig verwordt tot een nachtmerrie voor de automobilist, het vele groen in de wijk stimuleert een gevoel van onveiligheid en de individualisering van de samenleving degradeert de sociale betekenis van het woonerf. Kortom, geen fijne gebieden om in te wonen. De vaak in zichzelf gekeerde focus van deze stadsdelen doet de rest: wie er niet hoeft te zijn, komt er niet.

Een blik op de wijkmonitor van de gemeente Nijmegen laat een tekortkoming zien waar meer gemeenten mee kampen. Door een vaste set aan criteria (opleiding, gemiddeld inkomen, werkloosheidspercentages etc.) te nemen en elke wijk in Nijmegen langs deze meetlat te toetsen, wordt weinig tot geen aandacht geschonken aan het unieke karakter van elk onderzoeksgebied. Dat elke wijk andere sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen bezit wordt geheel geschaard onder de noemer ‘leefbaarheidsindex’. Het gevolg is een gebrek aan ruimte voor het tonen van unieke kwaliteiten per wijk, waardoor wijken met een mindersociaal-economisch profiel lager scoren op het gebied van leefbaarheid. Elk aspect van leefbaarheid weegt vervolgens even zwaar in een uiteindelijke score en dat strookt niet met de realiteit. Een groene leefomgeving weegt in wijk X zwaarder dan in wijk Y, zoals winkelvoorzieningen dat voor andere wijken kunnen doen. Hier valt niets van terug te zien in de wijkmonitoren. Uiteraard genieten deze cijfers waarde zolang wijken met elkaar worden vergeleken, maar er is geen ruimte om elke wijk vanuit haar eigenheid te zien. In een wijk die slecht scoort op de leefbaarheidsindex, kunnen immers toch tevreden mensen wonen. Dit maakt de Nijmeegse wijkmonitor onvolledig.

Uit het buurtplatform Lindenholtklinken in deze context positieve geluiden. De Dag van Lindenholt is al jaren een doorslaand succes. De vele voorzieningen in de wijk, het vele groen en water en het kindvriendelijke karakter van de buurten worden door buurtbewoners vaak geprezen. Bovendien zijn ter vergelijk nergens in de Waalsprong zulke ruime woningen te vinden tegen een zulke lage prijs.Daarbij kan leefbaarheid verschillen per buurt of zelfs per straat. Er gebeurt ondertussen veel in Lindenholt. Inwoners nemen gezamenlijk het initiatief voor onderhoud van de vele groenstroken in de wijk. Ondertussen wordt er een ‘boekenboom’ geplant: een openbare boekenkastwaar inwoners boeken kunnen (uit-)lenen volgens het principe ‘voor wat, hoort wat’. De komst van een wijkatelier wordt daarnaast een kloppend hart voor de diverse bevolking in de wijk. In dit centrum, gezeteld in een voormalige basisschool in Zellersacker, komen diverse groepen uit Lindenholt bijeen.Denk hierbij aanjongeren, senioren met of zonder zorgbehoefte, ZZP’ers en maatschappelijke kwetsbare wijkbewoners.Deze maand is dit experiment gestart: bij succes krijgen meer Nijmeegse wijken een wijkatelier.

Dergelijke breed gedragen wijkinitiatieven impliceren dat Lindenholt ‘leeft’. Volgens de leefbaarheidsindex van de gemeente Nijmegen scoort Lindenholt op diverse punten onder het gemeentelijk gemiddelde. De in zichzelf gekeerde focus van het stadsdeel en de diverse politiemeldingen in de wijk doen de rest. Onbekend maakt onbemind. Vanuit de wijk zelf klinken echter positieve geluiden. Het is aan de gemeente om deze identiteit centraal te stellen in haar wijkbranding. Met minieme investeringen kan op basis van dit wijk-DNA een woondynamiek in gang wordengezet. Denk aan onderwijsprogramma’s in de wijk, opzetten van buurtwebsites, apps met leuke plekjes in de wijk (zoals de ‘ommetjes-app’ van Bureau Stroom) en buurtactiviteiten. Het wordt tijd dat ambtenaren de wijk in gaan. Praten met bewoners, ondernemers, zorginstellingen, woningcorporaties en onderwijsinstellingen. In die identiteit ligt de kracht van de wijk. Niet in de meetlat die de leefbaarheidsindex heet. Een jaarlijkse wijkkaravaan zou alvast een stap in de goede richting zijn. Dit DNA is de basis voor het aantrekken van nieuwe bewoners.
GSRO bijeenkomst Zwolle - De crisis weerstaan
GSRO bijeenkomst Arnhem - Kernwinkelapparaat
 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
woensdag 19 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO