Luuk Oost

Eigenaar directeur Weinig Woorden, HBO docent, promovendus

Vliegroutes, de Echoput en rechtvaardigheid op de Veluwe

IMG_2241

Op de sofa in mijn tijdelijk onderkomen in Apeldoorn luier ik. Hoog en ver weg zie ik een vliegtuig witte strepen trekken door het firmament. Ja, ik hou daar wel van. Luieren, maar ook vliegtuigen. Toch is dit laatste een gevoelig onderwerp. Vliegtuigen en de Veluwe. Ik ben me daarvan bewust. Vakantiecharters van en naar Lelystad Airport zullen binnenkort op lagere hoogte de Veluwe passeren. Niets aan de hand, zou je zeggen. Allemaal bos, minder mensen, dunbevolkt kortom minder overlast. Maar dat is te kort door de bocht. Er wordt behoorlijk geprotesteerd. De regio biedt verzet, incluis de verzamelde lokale overheden. Boeiend, die opengetrokken registers met argumenten. Een breed spectrum wordt bespeeld. Van effect op natuur en landschap, tot schadelijke gevolgen voor de mens.

Maar toch. Kijk, die natuur, die redt zich wel. Uit een eerder bestaan weet ik dat vliegverkeer en natuur heel aardig samengaan. De buizerd bij Schiphol past zijn broedgedrag moeiteloos aan op de ochtendvlucht van KLM naar Aberdeen, bij wijze van spreken. De natuur laat niet met zich dollen! Vliegtuigen zijn incidenten van voorbijgaande aard. Rondom luchthavens tiert een weldadige ‘ecologie’ juist omdat conform de Luchthavenwet (bestaat die nog?) zoveel afstand bewaard moet blijven tussen menselijke activiteit en de start -en landingsbanen. Grappend stelden we wel eens dat de beste garantie voor een robuuste natuur de aanleg van vliegvelden zou zijn. Maar het punt is de ‘mens’. Die heeft last van vliegtuigen, geluidhinder, verstoring woon-en recreatiegenot. Reële kwesties. Wil ik niets op afdingen.

In navolging van de rechtsfilosoof John Rawls heb ik, gelet op de verhitte discussies, wel een zeker verlangen om terug te keren naar een oorspronkelijke uitgangspositie. Retour naar de situatie dat we geen enkel benul hebben van onze posities of belangen in een samenleving. Welke afspraken zouden we vanuit deze onwetendheid maken en hoe zorgen we ervoor dat deze afspraken rechtvaardig zijn. Zo zou de opgave kunnen zijn vanuit onwetendheid een stelsel van luchtroutes boven NL te ontwerpen. Welke overwegingen zouden dan relevant zijn? Over welke delen van ons land moeten die routes worden geleid? Dunbevolkt, dichtbevolkt, ontzien we de natuur of de mens, moeten de vliegbewegingen geconcentreerd op een locatie samenkomen…..etc etc. En daar horen begrippen bij als gelijke kansen op ontwikkeling, ongelijkheid toegestaan mits in ieders voordeel en de samenleving in zijn geheel ten goede komend. Lastige kwesties, maar ik weet niet zeker of het georganiseerde verzet tegen de andere en lagere vliegroutes boven de Veluwe die rechtvaardigheid gaat bereiken.

Maar goed. Deze retourticket richting onwetendheid ga ik hier niet boeken. En eigenlijk wilde ik hier helemaal niet over schrijven. Want nu ik hier in Apeldoorn ben, zeg maar een plaats op die Veluwe en onder die nieuwe vliegroutes, had ik toch vooral een weemoedig verlangen naar uitstapjes uit mijn jeugd. Ook retour! En gek genoeg kwam voortdurend de Echoput in mijn kop. Ik kan me weinig herinneren van mijn bezoek daaraan. Dat zal in de jaren zestig vorige eeuw zijn geweest. Een diepe put, een hek, een haag mensen eromheen en een verteller. Tintelende herinneringen. Zachte melancholie verpakt in onduidelijke vage beelden.

Daarom retour. Retour naar de plek ergens tussen Amersfoort en Deventer. Aan wat voorheen een zanderig weggetje was dat door Lodewijk Napoleon (de broer van ….) rond 1809 werd verhard tot een heuse route, een grande route. Aan de route werden waterputten geslagen, bedoeld om de legerpaarden te drenken. En deze put was diep, behoorlijk diep. Ruim 60 meter. Door de hoge ligging van dit deel van de Veluwe (vertel mij wat, een stevige klim!) moest hier diep worden gegraven naar grondwater. En ergens halverwege bevindt zich in de put een merkwaardige knik. De knik die maakt dat het echoot wanneer je hier iets in roept.


Het moet gezegd. Het valt tegen. Soms moet je niet retour gaan. De herinnering uit mijn kindertijd wordt van enige glans ontdaan wanneer ik bij de Echoput arriveer. In mijn herinnering was de put groot, wijd en geheimzinnig. Nu, daar blijft weinig van over. De Echoput is een nu afgesloten klein, piepklein huisje, bijna een transformatorhuis. De deur is dicht, er worden geen mensen meer toegelaten. Op de achtergrond staat een groot modern hotel, annex restaurant. En het is er stil. Geen toerist te zien in dit deel van de Veluwe vlakbij Paleis Het Loo. Waar zijn ze en welke plaats neemt Apeldoorn in toeristisch NL in? De Veluwe eerst het eldorado voor de welgestelde klasse in NL. Chique toerisme voor uitstapjes. Later werd het normaler om de Veluwe te bezoeken. Misschien zelfs wel te normaal? En nu. Uitgestorven, leeg, verlaten en eenzaam. Ik durf het grote bos achter de Echoput niet zonder begeleiding te betreden. Nee, hier mag best iets meer amusement worden geboden. Jammer, deze stille diepte bij de Echoput, en nog even de stilte ver boven het hoofd. 

 

Zoeken naar samenhang in regels aspecten fysieke l...
Dorp onder 't mes!
 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
woensdag 19 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO