Sonja Scholten

Sonja Scholten | Stedelijke identiteit | Grensregio | Ruhrgebied | http://www.citydna.nl/ | https://ruhrmetropoolblog.com | @SonjaCityDNA | @RuhrfrauNL

Over vintage en pop ups en wederopbouwarchitectuur

Over vintage en pop ups en wederopbouwarchitectuur

Waar de stoffen lampenkap tot voor enkele jaren symbool leek te staan voor een hoog gehalte aan stoffigheid is juist deze lamp in staande versie een teken van vernieuwing geworden. Menige pop up wordt er inmiddels mee getooid. Het is een proces dat sinds een paar jaar volop aan de gang is: trendy cafeetjes worden ingericht met vintage meubilair en accessoires uit de jaren 50-60 van de vorige eeuw. Was er pakweg 10 jaar geleden alleen maar belangstelling voor een Vitra stroel, nu zijn bijna alle meubelstukken uit deze stijlperiode hip. De hang naar deze vintage lijkt ook wel de weg te bereiden naar liefdevolle aandacht voor stadsdelen en inbreidingsprojecten die stammen uit de tijd van de wederopbouwarchitectuur. Dit zou wel eens een hele positieve ontwikkeling voor steden zoals Hengelo of Enschede kunnen zijn. 

Het haperen van ons economische systeem, de toegenomen weerstand tegen verkwisting en de massale leegstand zal het proces hebben versneld. Nieuwe (tijdelijke) initiatieven, ingericht met afgedankt meubilair uit de jaren 50 en 60 poppen overal op. Het zijn met name jonge ondernemers, die deze stijl mogelijk hebben gemaakt. Voor oudere horecaondernemers kleefden in eerste instantie aan deze stijlperiode net iets teveel spruitjesgeur. Maar dat lijkt voorbij, vintage uit de tijd van de wederopbouw is in. De verspilling wordt een halt toegeroepen. De meubels uit die tijd, vaak nog in goede staat, worden weer van stal gehaald. 

b2ap3_thumbnail_IMG_1898.JPG

Jarenlang leek het wel alsof we de naoorlogse bouwperiode geen enkel bestaansrecht meer wilden toekennen. We koesterden massaal de historische binnenstad en de jarendertig wijken. De wederopbouwwijken aan de randen van het historische centrum en inbreidingen in door de oorlog verwoeste binnensteden werden functioneel geduld als een soort noodzakelijke overbrugging naar betere tijden, maar waren niet geliefd. Deze stadsdelen werden verrommeld, in de steek gelaten en stonden zelfs vaak op de nominatie voor afbraak. Dit tij lijkt behoorlijk te keren. Een aantal iconische gebouwen uit de wederopbouwarchitectuur zijn inmiddels toegevoegd aan de nationale monumentenlijst. 

Maar er gebeurt momenteel nog iets anders. Juist door de relatief hoge leegstand in deze stadsdelen is er volop ruimte voor eigentijdse pop up initiatieven. In het kielzog van deze pop ups wordt nieuw (jong) publiek naar deze gebieden getrokken. Deze spots worden daarmee ineens hip en bezield. Het opent ook de ogen, steeds meer mensen komen dankzij deze initiatieven onder de indruk van de charme en stille schoonheid van de naoorlogse architectuur. Ik merk dat ik er zelf ook steeds meer door word geraakt en met veel meer waardering naar zowel woonwijken als binnenstedelijke inbreidingen uit deze stijlperiode kijk.

b2ap3_thumbnail_IMG_7312.JPG

Waar ik het een aantal jaren geleden nog ‘jammer’ vond dat oude gebouwen waren verdwenen en minder oog had voor de binnenstedelijke inbreidingen van vlak na de oorlog, merk ik nu dat ik juist meer alert word zodra ik een dergelijk gebied inloop. Ik ga dan automatisch speuren naar nieuwe eigentijdse initiatieven. Juist ook omdat deze initiatieven voor belevenis zorgen. Grote delen van de binnenstad worden steeds meer bezet door ‘saaie’ franchise ondernemingen, wellicht praktisch, maar weinig verrassend en de randen rondom het commerciële centrum worden meer en meer de thuisbasis van het experiment.

De woorden hip en vintage uit de jaren 50-60 van de vorige eeuw lijken synoniem te worden. Daarmee ontstaat een positieve connotatie met alles wat met dat tijdsgewricht van doen heeft, dus ook met de architectuur uit die periode. Deze mindset is erg interessant en biedt niet alleen kansen voor het herwaarderen van woonwijken uit die tijd, maar ook voor leegstaand retail- en maatschappelijk jaren vastgoed. Specifiek kijkend naar Oost Nederland biedt deze ontwikkeling ook een interessant perspectief voor steden zoals Hengelo, Enschede, Arnhem en Nijmegen, waar grote delen van de binnenstad zijn verwoest in de oorlog en waar wederopbouwarchitectuur voor een belangrijk gedeelte de uitstraling van de binnenstad bepaalt.

b2ap3_thumbnail_IMG_6711.JPG

Soms word ik wel een beetje moe van steden met een hoog Anton Pieck gehalte die zich zelf herhaaldelijk met een ‘zie ons eens mooi en historisch perfect zijn’ op de borst kloppen. Dit denken lijkt steden met een ‘geschonden’ centrum bijna te veroordelen tot minder existentieel. Maar kijk eens naar steden als Rotterdam en Eindhoven, die swingen steeds meer en dat is niet te danken aan een historisch centrum. Wat als het steeds meer gemeengoed wordt dat imperfectie en lichtelijke chaos in wezen veel aantrekkelijker is en stedenbouwkundige en historische volmaaktheid eigenlijk een beetje saai, in dat geval kan waardering en herbestemming van naoorlogse bouw wel eens voor hele mooie impulsen zorgen.

Foto's: Van boven naar beneden Cafe Stella by Starlight/Arnhem, Cafe Klein Berlijn/Apeldoorn, Artist in Residence Motel Spatie/Presikhaaf/Arnhem, Co working space Coehoorn & Co/Arnhem.

 

Internet is de moderne marskramer en geeft de regi...
Geschiedenis en bewonersverhalen: een ‘must’ in wi...

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
maandag 24 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO